Tuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục mang đến những chương trình thời sự được dư luận đặc biệt quan tâm, trong đó có Cẩn thận khi kết nối Wi-Fi công cộng; Dấu hiệu cảnh báo ung thư từ nốt ruồi nhỏ.
Cẩn thận khi kết nối Wi-Fi công cộng
Tại các quán cà phê, sân bay hay trung tâm thương mại, những điểm phát sóng mang tên “Free Wi-Fi” luôn là cứu cánh giúp người dùng truy cập Internet nhanh chóng và tiết kiệm dữ liệu di động. Thế nhưng, đằng sau sự tiện lợi tưởng chừng vô hại ấy lại là những cái bẫy công nghệ tinh vi. Lợi dụng thói quen kết nối tự động và thiếu cảnh giác của người dân, tội phạm mạng dễ dàng dựng lên các điểm phát sóng giả mạo có tên gần giống mạng chính thức, dẫn dụ người dùng đưa thiết bị vào môi trường mạng do chúng hoàn toàn kiểm soát.
Trường hợp của anh P.A (TP.HCM) là một bài học đắt giá cho sự chủ quan này. Anh P.A bàng hoàng chia sẻ: “Em rất hay sử dụng những Wi-Fi công cộng miễn phí vì giúp tiết kiệm tiền data 4G hàng tháng. Mình cảm thấy rất bất ngờ và sốc vì hacker đã phá tường lửa của mình rồi, giờ phải tìm giải pháp để khôi phục lại những thông tin quan trọng”.
Phân tích về cơ chế tấn công âm thầm này, Giảng viên Nguyễn Thế Phương (Trường Cao đẳng An ninh mạng iSPACE, TP.HCM) cảnh báo: “Ngay cả khi người dùng không nhập mật khẩu, hacker vẫn có thể thu thập các phiên làm việc (cookie) để đăng nhập bất hợp pháp vào tài khoản. Nguy cơ lớn nhất là thiết bị bị cài mã độc, bị tống tiền từ dữ liệu nhạy cảm hoặc mất cắp các tài khoản tài chính với những giao dịch chuyển tiền rất khó truy vết”.
Bổ sung thêm về mức độ lây lan của rủi ro, Giảng viên Trương Phạm Hoài Thương (Trường Cao đẳng An ninh mạng iSPACE, TP.HCM) nhấn mạnh: “Rủi ro đáng lo nhất không chỉ là mất mật khẩu, mà là hiệu ứng dây chuyền. Chỉ từ một tài khoản quan trọng bị chiếm, đặc biệt là email, kẻ tấn công có thể mở đường kiểm soát nhiều tài khoản khác, đồng thời giả danh nạn nhân để nhắn tin vay tiền, lừa đảo người thân, bạn bè”.
Dấu hiệu cảnh báo ung thư từ nốt ruồi nhỏ
Nốt ruồi vốn là đặc điểm quen thuộc trên cơ thể và phần lớn đều lành tính, khiến nhiều người thường ngó lơ những thay đổi nhỏ theo thời gian. Tuy nhiên, nếu một nốt ruồi vốn ổn định bỗng dưng lớn nhanh, đổi màu, biến dạng hoặc chảy máu, ngứa loét thì đó có thể là tín hiệu cảnh báo sớm của ung thư da, đặc biệt là ung thư hắc tố. Giống như tâm lý chung của nhiều người, chị H.D.P (TP.HCM) chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ nghĩ nốt ruồi là đặc điểm bình thường trên cơ thể nên không quá để ý. Sau khi tìm hiểu thông tin tôi mới biết nốt ruồi thay đổi về màu sắc, kích thước hay có dấu hiệu chảy máu thì có thể là cảnh báo bệnh lý”.
Hướng dẫn cách nhận diện sớm các rủi ro trên da, BS CKII Nguyễn Khoa Duyên (Phó Trưởng Khoa Nội Tổng hợp, Viện Y Dược học Dân tộc TP.HCM) chỉ rõ 5 yếu tố bất thường cần lưu tâm: “Đối với một nốt ruồi bất thường thì hai bên sẽ không cân xứng, đường kính thường lớn hơn 6 mm, màu sắc không đồng nhất và ranh giới không còn rõ nét mà bờ bị nham nhở răng cưa. Yếu tố quan trọng nhất là sự tiến triển, nếu nốt ruồi thay đổi bất kỳ về màu sắc, kích thước hay hình dạng theo thời gian thì cần đi khám ngay”. Bác sĩ Duyên cũng cảnh báo, nếu phát hiện muộn, tế bào ung thư sẽ xâm lấn sâu vào mạch máu và hệ bạch mạch, di căn đến phổi, gan, não, xương, làm giảm tỷ lệ sống sót và khiến chi phí điều trị trở nên vô cùng nặng nề.
Đáng lo ngại, khi thấy nốt ruồi có biểu hiện lạ, không ít người lại tự ý mua thuốc tẩy, hóa chất về bôi hoặc tác động vật lý tại nhà. Cảnh báo về sai lầm này, TS. BS. Lê Văn Nhân (Trường Đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM) nhấn mạnh: “Thói quen gãi, lấy kim châm chích, lể hay tự bôi thuốc lên nốt ruồi là điều tối kỵ, bởi nó có thể kích thích làm cho nốt ruồi từ lành tính chuyển sang ác tính và ung thư”.
Những biến đổi nhỏ nhất trên làn da đôi khi lại là ranh giới quyết định sự an toàn của tính mạng. Để phòng ngừa rủi ro, TS. BS. Lê Văn Nhân khuyến cáo người dân cần thường xuyên theo dõi tính chất nốt ruồi, chủ động che chắn kỹ trước tia cực tím của ánh nắng mặt trời và tuyệt đối không tự ý can thiệp bằng hóa chất trôi nổi. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, việc thăm khám sớm và tuân thủ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa chính là chìa khóa vàng giúp bảo vệ sức khỏe ngay từ những mầm mống đầu tiên.
Chương trình được phát sóng lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1.
